توی مترو نشسته بودم و داشتم کتاب مکیال المکارم را ورق می‌زدم که قطار رسید به ایستگاه دانشگاه علم و صنعت. در که باز شد پسر جوانی که از سر و وضعش معلوم بود دانشجوست کنار دست من نشست. توی مسیر می‌دیدم که گاهی به کتاب و نوشته‌های آن خیره می‌شود. انگار که کنجکاو شده بود که چه کتابی است مخصوصا با آن اسم عجیبش!

همین دلیل شد تا سر حرف میان ما باز شود، کتاب را بستم و جلدش را نشانش دادم و گفتم، مکیال و المکارم است نوشته‌ی... . همین که فهمید درباره امام زمان است پرید وسط حرفم و گفت راستی من یک حدیثی درباره امام زمان شیندم می‌خواستم ببینم راسته؟ بعد ادامه داد: ... پیامبر که می‌فرمایند هرکس بمیرد وامام زمان خود را نشناسد به مرگ جاهلی مرده است، من چطور می‌توانم اما زمان را بشناسم وایشان را درک کنم؟ ازچه منابعی باید استفاده کنم؟ من از هیچ امامی درک درستی ندارم وصرفا یک حس ارادت به آنها دارم وعشق ومحبتی به انها در خود احساس نمی‌کنم؟

من کمی‌فکر کردم و یادم آمد در قسمت مشاوره سایت تبیان مطلبی در این باره خوانده بود. لا به لای صحبتمان همان را در ذهنم جمع و جور کردم و گفتم: منظور از شناخت امام ...

اولا: شناخت شخص امام است. از آنجا كه رهبرى مصون از خطا و لغزش منحصر به امام معصوم است و از این‌رو، پیروى كردن از مدعیان رهبریت در برابر رهبریت معصوم برخلاف عقل و منطق است؛ تلاش براى شناختن و یافتن امام معصوم واجب و لازم است.

ثانیا : شناخت شخصیت امام یعنی شأن و جایگاه امام است. اولین و مهمترین نقش امام مرجعیت دینی است. امام کسی است که به تبیین معصومانه‌ی آموزه‌های دینی در سه بُعد اعتقادات و اخلاق و احکام شرعی می‌پردازد. دومین نقش امام ولایت تشریعی یعنی حکومت و اداره‌ی جامعه و سومین نقش ولایت تکوینی است.

ثالثا : پس از شناخت شأن امام باید با سیره‌ی آن بزرگواران آشنا شد چرا که شناخت و تبعیت از سیره‌ی آنان راه و نسخه‌ی سعادت انسان است.

حرفهای من که به اینجا رسید، با تعجب پرسید این شناخت را باید از کجا به دست آورد؟ که من در جوابش گفتم: کتاب ارزشمند امامت و رهبری و کتابهایی مانند سیری در نهج البلاغه و جاذبه و دافعه امام علی و سیری در سیره ائمه اطهار که همگی از شهید مطهری هستند و آنگاه هدایت شدم و اهل سنت واقعی نوشته آقای تیجانی سماوی، رهبران راستین نوشته‌ شهید هاشمی نژاد، رهبری امام علی علیه السلام در قرآن و سنت پیامبر صلی الله علیه و آله ( ترجمه المراجعات ) نوشته علامه سید شرف الدین ، کتابهای بسیار خوب و مفید در این زمینه است.

راستی یادم رفت برایتان بگویم که اسم این دوست جدید من بهرام علیزاده بود که دانشجوی مهندسی برق بود.

قطار به دانشگاه امام علی رسیده بود هر دو سریع پیاده شدیم با بهرام خداحافظی کردم. او از مترو خارج شد و من قطارم را عوض کردم چون باید امام حسین پیاده می‌شدم اما بخاطر دوست جدیدم با او تا اینجا آمدم.

قيامت ؛ راهي بس سخت و تکان دهنده!!

قسمت هاي پيشين (9)

يکى از درد ناکترين منازل پس از مرگ، منزل  هولناک آخرت است ، قيامت است که نگراني و دلهره اش بزرگ و عظيم است ، بلکه از هر نگراني و دلهره، بزرگتر و فزع و گرفتاريش "فزع اکبر" است و خداوند در وصف آن در سوره اعراف  آيه 187 مى فرمايد : هُوَ ثَقُلَتْ فِي السَّمَاوَاتِ وَالأَرْضِ لاَ تَأْتِيكُمْ إِلاَّ بَغْتَةً يعني فرارسيدن قيامت در (بر اهل) آسمانها و زمين، سنگين و دشوار و گران است، فرا نرسد شما را مگر به يکباره و ناگاه و بدون آنکه شما را خبر دهد.

بلي ؛ سنگين و گران و عظيم است قيامت، از جهت  گرفتاريها و هولها و دلهره هاى آن ، سخت  سخت است حتي بر اهل آسمان يعني فرشتگان و پريان و  به يکباره به سوي ما بيايد و آيا بدنهاي ما تاب سختي هاي آن را دارد؟

قطب راوندى از حضرت صادق (عليه السلام) روايت کرده که حضرت عيسى (عليه السلام) از جبرئيل پرسيد: کى قيامت بر پا خواهد شد؟ جبرئيل چون اسم قيامت شنيد به لرزه افتاد و از هوش رفت ؛ پس چون به حال آمد گفت اي روح خدا  ، مسئول بساط قيامت، عالمتر از پرسشگر  نيست ، سپس آيه شريفه اي (1) را که ذکر شد خواند.

و روايتگر جليل حضرت على بن ابراهيم قمى (رحمه الله) از حضرت امام محمد باقر (عليه السلام) روايت کرده که در زماني، حضرت رسول صلى الله عليه و آله نشسته بود و جبرئيل نزد آن حضرت بود که ناگاه نظر جبرئيل به جانب آسمان افتاد و  ترسي بر وجودش مستولي شد ؛ پس خود را به رسول خدا چسبانيد و به حضرت پناه برد. پس حضرت رسول به آنجا که جبرئيل نظرش افتاده بود، نظر افکند، فرشته اي را ديد که مشرق و مغرب را پر کرده بود. پس آن فرشته رو به پيغمبر کرد و گفت يا محمد! من فرستاده خدايم تا تو را خبر دهم که يا پادشاهى را اختيار کنى يا پيامبرى را ؟ پس حضرت به سوى جبرئيل توجه کرد، ديد که آثار نگراني از چهره جبرائيل رخت بربسته. جبرئيل عرض کرد: بهتر است که پيام آور و بنده او باشيد . پس پيغمبر گفت : مى خواهم بنده و رسول خدا باشم . پس آن فرشته با گامهاي خود آسمانهاي هفتگانه  را درنورديد .

هر آسمان را يک گام خود کرد و هر چه بالا رفت کوچک تر شد تا آنکه به اندازه مرغ کوچکى شد. پس حضرت به جبرائيل فرمود: ديدم طورى ترسيده بودى که رنگت تغيير کرده بود؟ جبرائيل گفت : يا رسول الله مرا ملامت مفرما. آيا دانستيد که اين فرشته که بود؟ اين اسرافيل "حاجب الرب" بود و از زمانيکه حق تعالى آسمانها و زمين را خلق فرموده از مکان خود پائين نيامده .

من او را ديدم که به سوى زمين مى آيد، گمان کردم که براى بر پا کردن قيامت آمده است پس از ترس قيامت ، رنگم چنان تغيير کرد که مشاهده فرموديد. پس چون ديدم که براى امر قيامت نيامده بلکه حق تعالى چون شما را برگزيده و به خاطر عظمت شما او را به نزد شما فرستاده ، رنگم به حال اول برگشت و نفسم به سوى من برگشت .

و در روايتى است که نيست فرشته مقربى و نه آسمانى و نه زمينى و نه نسيمي و نه بادى و نه کوهى و نه صحرايى و نه دريائى؛ مگر اينکه بترسند از روز جمعه براى آنکه قيامت در آن بر پا مى شود.

همانگونه که ما نيز گفتم؛ محدث قمي گويد: شايد ترسيدن آسمان و زمين و ساير چيزها که ذکر شد، ترسيدن اهل آنها و موکلين آنها باشد چنانچه مفسرين در معناى آيه ثَقُلَتْ فِي السَّمَاوَاتِ وَالأَرْضِ لاَ تَأْتِيكُمْ إِلاَّ بَغْتَةً (1) گفته اند.

و روايت شده که چون حضرت رسول صلى الله عليه و آله قيامت را ياد مى نمود، صداى آن حضرت شديد و رخسار آن حضرت سرخ مى شد.

و شيخ مفيد در ارشاد نقل کرده که چون حضرت رسول صلى الله عليه و آله از غزوه تبوک به مدين مراجعت فرمود، ((عمرو بن معدى کرب )) به خدمت آنحضرت  شرفياب شد، حضرت به او فرمود: اسلام بياور اى عمرو تا خدا تو را از فزع اکبر و بيچارگي بزرگ نجات بخشيده و ايمن گرداند يعنى ترسى که بزرگترين ترسهاست . عمرو گفت : اى محمد صلى الله عليه و آله فزع اکبر کدام است ؛ من کسى هستم که نمى ترسم .

شيخ عباس قمي (ره)  گويد: معلوم مى شود عمرو بن معدي کرب ، مردي دلير و شجاع بوده است ؛ نقل شده که او از شَجاعان نامى روزگار بوده و بسيارى از فتوحات مسلمان به دست او واقع شده و شمشير او به صمصامه معروف بود، که با آن ، به يک ضربت ، پاهاى شتر را از هم جدا مى کرد.

و عمر بن الخطاب در زمان خلافت خود از او خواهش کرد که آن شمشير را نشان او دهد، عمرو آن را حاضر کرد. عمر آن را کشيد و بر محلى زد که تيزى آنرا امتحان کند ابدا اثر نکرد. عمر آن را دور افکند و گفت : اين چيزى نيست . عمرو گفت : اى امير؛ شما از من شمشير طلبيديد نه بازويى که با آن شمشير مى زد. عمر از سخن عمرو بدش آمد و او را سرزنش کرد و به قولى او را بزد و (صد البته که عمر مردي خشن و تلخ رو بود و در بسياري از موارد از پيامبر مي خواست تا مردمان را با شمشير بکشد و پيامبر مانع او مي شد .

و چون عمرو گفت من از فزع اکبر و بيچارگي و دلهره بزرگ قيامت  نمى ترسم ، حضرت رسول صلى الله عليه و آله فرمود: اى عمرو؛ چنين نيست که گمان کرده اى ؛ همانا صيحه اى بلند خواهد شد که مرده اي نماند، مگر آنکه زنده شود و نماند زنده اى مگر آنکه بميرد، مگر آنها که خدا بخواهد نميرند. پس يک صيحة ديگر بر ايشان زده مى شود که همه زنده مى شوند و صف مى کشند و آسمان شکافته مى شود و کوهها متلاشى و پراکنده مى شوند و پاره هايي از آتش جهنم جدا شود و کوه ها افکنده شود؛ پس نماند صاحب روحى مگر آنکه دلش کنده شود و گناهش را ياد کند و مشغول به خود شود، مگر کسانى که خدا خواسته باشد(که چنين نشود).

نوشته اند که فرمود : پس کجايى تو اى عمرو ؟ عمرو گفت : همانا من مى شنوم امرى را که عظيم و بزرگ است .

و به حدى قيامت هولناک و دهشتناک است که اموات و مردگان در عالم برزخ و قبر نيز هول و تکان و بيم و وحشت آن را دارند، به نحوى که بعضى از مردگان که به دعاى اولياء خدا زنده شده اند موهايشان تمام سفيد بوده . سبب سپيدى موى آنها را پرسيدند، گفتند وقتى که ما را به زنده شدن امر کردند گمان کرديم که قيامت بر پا شده و از وحشت و هول قيامت تمامى موهاى ما سپيد شد.

اينک ما در اينجا چيزهائى که سبب خلاصى از سختيهاى قيامت است ذکر مى کنيم شايد آن را به کار بنديد.

1 - خواندن سوره يوسف

روايت شده است که هر که سوره يوسف (عليه السلام) را در هر روز يا در هر شب بخواند، روز قيامت که مبعوث مى شود جمالش مانند جمال يوسف (عليه السلام) باشد، و به او فزع و ترسى از روز قيامت نرسد.

2 -خواندن سوره دخان در هر نماز

و از حضرت امام محمد باقر (عليه السلام) مرويست که هر که سوره دخان را در نمازهاى فريضه و نافله ، بخواند حق تعالى او را در جمله آنهائى که امين و بى ترسند مبعوث فرمايد.

3 - خواندن سوره احقاف در هر جمعه

و از حضرت امام جعفر صادق (ع) مروى است که هر که سوره احقاف را در هر شب يا در هر جمعه بخواند، به او ترسى در دنيا نرسد و حق تعالى او را از ترس روز قيامت ايمن گرداند.

4 - خواندن سوره والعصر در نمازهاي مستحبي

و نيز از آن حضرت (امام صادق (عليه السلام)) منقولست که هر که سوره والعصر را در نمازهاى نافله خود بخواند روز قيامت با صورت سفيد و روشن مبعوث مى شود، و دهانش به خنده گشوده باشد و چشمش روشن باشد تا داخل بهشت شود.

6- مردن در راه مکه

و نيز از آن حضرت روايت کرده که فرمود: هر که بميرد در راه مکه ، خواه در وقت رفتن باشد يا در وقت برگشتن ، از ترس بزرگ و فزع اکبر روز قيامت ايمن بماند.

7 - مردن در حرم مکي و يا مدني

و شيخ صدوق از آن حضرت روايت کرده که فرمود هر که در يکى از دو حرم ، يعنى حرم مکه و حرم مدينه بميرد خداوند او را از جمله آنهائيکه امين و بى ترسند در قيامت قرار مى دهد.

8- دفن شدن در حرم مکي

شيخ کلينى از حضرت صادق (عليه السلام) روايت کرده که فرمود: هر که در حرم مکه معظمه دفن شود از فزع اکبر و ترس بزرگ ايمن گردد.

9- دوري از فحشاء بخاطر خداي بزرگ

شيخ صدوق از حضرت رسول صلى الله عليه و آله نقل کرده که هر کس ‍ از زنا و يا زشتى ديگر به خاطر خداوند بپرهيزد خداوند آتش جهنم را بر او حرام گرداند و او را از ترس بزرگ روز قيامت ايمن گرداند.

10- دشمن دانستن نفس اماره

کسى که نفس اماره را دشمن خويش شمرد خداوند او را از ترس روز قيامت ايمن گرداند.

11-فرو بردن خشم و کظم غيظ 

شيخ اجل على بن ابراهيم قمى از حضرت امام محمد باقر (عليه السلام) روايت کرده که هر کس، خشم خود را فرو برد خداوند دل او را از امن و ايمان روز قيامت پر گرداند.

12- محبت و ولايت  اهلبيت 

حق تعالى در سوره نمل آيه 89 فرمود : مَن جَاء بِالْحَسَنَةِ فَلَهُ خَيْرٌ مِّنْهَا وَهُم مِّن فَزَعٍ يَوْمَئِذٍ آمِنُونَ يعني هر كس نيكى به ميان آورد، پاداشى بهتر از آن (نيکي) خواهد داشت‏، و آنان از هراس و دلهره آن روز (قيامت) ايمنند، از حضرت اميرالمؤ منين روايت شده که فرمود: حسنه در اين آيه ، معرفت و ولايت و محبت ما اهل بيت است (و معلوم مي شود آيه شريفه 201 سوره بقرة وِمِنْهُم مَّن يَقُولُ رَبَّنَا آتِنَا فِي الدُّنْيَا حَسَنَةً وَفِي الآخِرَةِ حَسَنَةً وَقِنَا عَذَابَ النَّارِ يعني : و برخى از آنان مى‏گويند: (پروردگارا! در اين دنيا به ما نيكى و در آخرت (نيز) نيكى عطا كن‏، و ما را از عذاب آتش (دور) نگه دار) همان محبت و ولايت اهل بيت عليهم السلام است  .

13- کمک به برادران مومن و برآوردن حوائج آنان

شيخ صدوق از حضرت صادق (عليه السلام) روايت کرده که فرمود: هر کس که برادر مؤمن اندوهگين و تشنه را کمک کند و اندوهش را از بين ببرد و يا خواسته اش را بر آورده سازد براى او از طرف خداوند هفتاد و دو رحمت است که يکى از آنها را حق تعالى در دنيا به او مرحمت فرمايد که با آن زندگى خود را اصلاح نمايد و هفتاد و يک رحمت ديگر براى جلوگيرى از ترسهاى روز قيامت او باشد.

مرحوم محدث قمي مي گويد که در خصوص برآورده کردن نيازها و مشکلات برادران دينى، روايات بسيار نقل شده ؛ از جمله از حضرت امام محمد باقر (عليه السلام) روايت شده است: کسى که دنبال کار برادر مسلمان خود برود، حق تعالى او را در حمايت هفتاد و پنج هزار فرشته قرار دهد که براى او در هر قدمى حسنه اى بنويسد و زشتى را از او بردارد و درجه بالاتر را به او دهد. و چون نياز برادر ديني خويش روا سازد ، فرشتگان بنويسند براى او اجر و مزد کسي که حج و عمره را بجا آورده باشد. و از حضرت صادق (عليه السلام) منقول است که برآورده کردن نياز مرد مومن برتر  است از حجّة و حجّة و حجّة و تا ده حجة شمردند .

و روايت شده که در بنى اسرائيل هر گاه عابدى به نهايت عبادت مى رسيد از ميان همه عبادات سعى و کوشش در بر آوردن حاجات مردم اختيار مى کرد.

و شيخ جليل ، شاذان بن جبرئيل قمى از حضرت رسول صلى الله عليه و آله روايت کرده که حضرت در شب معراج اين کلمات را ديد که بر در دوم بهشت نوشته شده : "لا اله الا الله،محمد رسول الله،على ولى الله" از براى هر چيزى حيله ايست و حيله سرور و خشنودي در آخرت چهار خصلت است : دست ماليدن بر سر يتيمان و مهربانى بر بيوه زنان و رفتن پى حاجت مؤ منان و تعهد و پرستارى از فقيران و مسکينان و درماندگان، بنابراين علما و بزرگان دين خيلى اهتمام در رفع نياز مؤمنين داشتند .

14- زيارت اهل قبور مومنان 

شيخ کلينى از حضرت امام رضا (عليه السلام) نقل کرده که هر کس نزد قبر برادر خود بيابد و دست خود را بر قبر بگذارد و انا انزلناه فى ليله القدر را هفت مرتبه بخواند خداوند او را از فزع اکبر و دلهره بزرگ روز قيامت ايمن و مصون گرداند.

محدث قمي مي گويد: در روايت ديگر است که رو به قبله نمايد و دست بر روى قبر بگذارد) و اين ايمن بودن از ترس بزرگ روز قيامت ، ممکن است براى خواننده باشد چنانچه از ظاهر خبر چنين استفهام مي شود ، و  احتمال دارد، ايمن شدن از دلهره بزرگ قيامت براى مرده باشد، چنانچه از بعضى روايات ظاهر مى شود.

شيخ قمي مي گويد : و اين فقير ديدم در مجموعه اى که شيخ اجل افقه ، ابو عبدالله محمد بن مکى عاملى معروف به شيخ شهيد (اول)، به زيارت قبر استاد خود شيخ اجل عالم فخر المحققين نجل آيه الله علامه حلى (رضوان الله عليهم اجمعين ) آمد و گفت : نقل مى کنم از صاحب اين قبر و او نقل کرد از والد ماجدش به سند خود از امام رضا (عليه السلام) که هر که زيارت کند قبر برادر مؤ من خود را و بخواند نزد او سوره قدر را و بگويد: "اللهم جاف الارض عن جنوبهم و صاعد اليک ارواحهم و زدهم منک رضوانا و اسکن اليهم من رحمتک ما تصل به وحدتهم و تونس وحشتهم ، انک على کل شى ء قدير" (2) ايمن شود خواننده و ميت از فزع اکبر و دلهره بزرگ روز قيامت.

صاحب منازل الاخره گويد: که قبر فخر المحققين بنابر آنچه از کلام مجلسى اول در شرح فقيه ظاهر مى شود در نجف اشرف است و شايد نزديک قبر والدش علامه (رحمه الله عليه) در ايوان مطهر باشد.

(1) سوره : اعراف آيه 187 يَسْأَلُونَكَ عَنِ السَّاعَةِ أَيَّانَ مُرْسَاهَا قُلْ إِنَّمَا عِلْمُهَا عِندَ رَبِّي لاَ يُجَلِّيهَا لِوَقْتِهَا إِلاَّ هُوَ ثَقُلَتْ فِي السَّمَاوَاتِ وَالأَرْضِ لاَ تَأْتِيكُمْ إِلاَّ بَغْتَةً يَسْأَلُونَكَ كَأَنَّكَ حَفِيٌّ عَنْهَا قُلْ إِنَّمَا عِلْمُهَا عِندَ اللّهِ وَلَـكِنَّ أَكْثَرَ النَّاسِ لاَ يَعْلَمُونَ  يعني در باره قيامت از تو مي پرسند که چه وقت فرا مي رسد بگو : دانش آن نزد پروردگار من است تنها اوست که چون زمانش فرا رسد آشکارش مي سازد فرا رسيدن آن بر آسمانيان و زمينيان پوشيده است ، جز به ناگهان بر شمانيايد چنان از تو مي پرسند که گويي تو از آن آگاهي بگو : علم آن نزدخداست ولي بيشتر مردم نمي دانند.

(2) يعني : بارخدايا بگستران زمين را از اطراف اين مومنان در خاک آرميده و ارواح آنان را به سوي خويش بالا ببر و خوشنودي خويش شامل آنان بفرما و آنان را در رحمت و مهرباني خودت اسکان فرما ، همان رحمتي که آنان را از تنهايي قبر و برزخ در آورد و از وحشت تاريک گور نجاتشان بخشد.

به آدرس 

parham-haqiqi.mihanblog.com

اَللّهُمَّ كُنْ لِوَلِيِّكَ الْحُجَّةِ بْنِ الْحَسَنِ صَلَواتُكَ عَلَيْهِ وَعَلى آبائِهِ في هذِهِ السّاعَةِ وَفي كُلِّ ساعَةٍ وَلِيّاً وَحافِظاً وَقائِداً وَناصِراً وَدَليلاً وَعَيْناً حَتّى تُسْكِنَهُ أَرْضَكَ طَوْعاً وَتُمَتِّعَهُ فيها طَويلاً

اَللهُمَّ عَجِّل لِوَلیِّکَ الفَرَج

پس تو بزرگ و عزیز و بلند مرتبه‏اى؛ اى بخشندگى محض واى مهربانى تمام!

خدایا! من شهادت مى‏دهم با تمامى وجودم، از قله حقیقت ایمانم و از بلنداى بناى محكم یقینم، با خلوص و صراحت توحیدى‏ام و از اعماق پوشیده ضمیرم، با بندبند رگ‏هاى دیدگانم و روشنایى چشمانم، با چین‏ها و چروك‏هاى صفحه پیشانى‏ام، با زوایاى حفره‏هاى وجودم، با نرمینه پره‏هاى بینى‏ام، با تارها و دهلیزهاى پرده شنوایى‏ام، با تك‏تك اجزاى لب‏هایم و با تمامى حركات كلام آفرین زبانم، با فراز و نشیب‏ها و چم و خم‏هاى دهان و آرواره‏ام و رستنگاه دندان‏هایم، با همه مجارى خوردن و آشامیدنم، با جزء جزء بشره مغزم و پوست سرم، بانخاع و رگ‏هاى ریسمان گونه گردنم، با قفسه سینه‏ام، با رگ‏هاى طناب آساى حمایل بر دل و جگرم، با بندهاى پوشیده دلم، با اجزاى كناره‏هاى جگرم، با محتویات غضروف‏هاى دنده‏هایم، با گیره‏هاى بندبند مفاصلم، با انقباض عضلاتم، با گوشه‏هاى سرانگشتانم، با گوشتم، خونم، مویم، پوستم، عصبم، نایم، استخوان‏هایم، مغزم، رگ‏هایم و با همه اعضا و جوارحم كه از اوان كودكى و شیر خوارگى در من تافته و بافته شده، با آن چه زمین از من مى‏شناسد و حمل مى‏كند، با خواب و بیدارى‏ام، با حركت و سكونم و با ركوع و سجودم؛ خداى من! با همه اینها شهادت مى‏دهم كه اگر در عمرى جاودانه سر كنم و تمام هم و غم و تلاشم را بر شكرگزارى یكى از نعمت‏هاى تو بگذارم، نمى‏توانم. خداى من! حتى شكر یكى از نعمت‏هاى تو را نمى‏توانم؛ مگر باز به لطف و عنایت و توفیق تو كه آن نیز شكرى تازه و جاودانه مى‏طلبد و ثنایى تازه‏تر و ماندگارتر. 

آرى معبودم! اگر من و تمام خلق شمارنده‏ات، همت كنیم و حرص بورزیم كه نعمت‏هاى قدیم و جدید تو را ـ نه سپاس بگزاریم كه ـ بشناسیم و در شماره آوریم، نمى‏توانیم؛ محال است بتوانیم. 

... و چگونه بتوانیم؛ در حالى كه خودت در كتاب ناطقت و اخبار صادقت گفته‏اى: 

«وَ اِنْ تَعُدّوا نِعْمَةَ اللّهِ لا تُحْصوها؛ اگر بخواهید نعمتهاى خداوند را بشمارید، نمى‏توانید».

خدایا! مرا آزرمناك خویش قرار ده، بدان‏سان كه انگار مى‏بینمت و مرا آن گونه حیامند كن كه گویى حضور عزیزت را احساس مى‏كن

از وبلاگ :http://salam-s.blogfa.com

غیبت صغری، از امامت حجت بن حسن، از زمان کشته شدن پدرش امام حسن عسکری در سال ۲۶۰ ه.ق. آغاز شده و تا سال ۳۲۹ ه.ق. به طول انجامیده‌است. در این مدت چهار نفر نائب خاص امام زمان بوده‌اند و شیعیان از طریق آنها با امام در ارتباط بوده و مسائل خود را طرح می‌کرده‌اند. این چهار نفر عبارت‌اند از: عثمان بن سعید، محمد بن عثمان، حسین بن روح و علی بن محمد سمری. وکالت این افراد عام و مطلق بوده‌است. البته در این دوران در موارد خاص و در شهرهای مختلف افراد دیگری نیز بوده‌اند که وکالت امام را بر عهده داشته‌اند که برخی معتقدند این وکالت بدون واسطهٔ نواب خاص بوده‌است.^[۱] از جملهٔ این افراد احمد بن حمزة بن الیسع^[۲]، محمد بن ابراهیم بن مهزیار^[۳]، محمد بن صالح^[۴] و ابو محمد وجنائی^[۵] را می‌توان نام برد.

دوران غیبت صغری با پایان عمر علی بن محمد سمری به اتمام رسید و پس از آن دوران غیبت کبری آغاز شد که تاکنون ادامه دارد. او چند روز قبل از وفاتش نامه‌ای از امام زمان را به این مضمون برای مردم خواند:

غیبت صغری امام زمان (عج) از دو نظر محدود بود:

از نظر زمانی که کمتر از هفتاد سال به طول انجامید.

از نظر شعاعی نیز، این غیبت، همه جانبه نبود. به این معنی که در این مدّت، اگر چه امام از نظرها پنهان بود، اما کسانی هم بودند که به صورت پنهانی با امام در تماس بودند. این افراد همان نائبان خاصّ امام بودند که بین مردم و امام ارتباط برقرار می‌کردند و نامه‌ها و سؤالات مردم را به نزد امام می‌بردند یا می‌فرستادند و پاسخ او را به مردم می‌رساندند.

از دانشنامه آزاد ویکی پدیا